فصلنامه تخصصی فناوری اطلاعات و ارتباطات


ویژگی های نشریه و اطلاعات آماری:

اولین سال انتشار
1399
نوع مقالات قابل انتشار
پژوهشی و مروری
زبان نشریه
فارسی و چکیده انگلیسی
تعداد دوره‌ها 6
تعداد شماره‌ها
20
تعداد مشاهده مقاله 48,069
تعداد دریافت فایل اصل مقاله 19,533
نسبت مشاهده بر مقاله 400.58
نسبت دریافت فایل بر مقاله 162.78
نوع داوری داوری دو سر ناشناس با حداقل 2 داور
نسبت پذیرش 32%
زمان پذیرش (روز)  50-90 روز
متوسط زمان بررسی اولیه
10 روز
تعداد پایگاه های نمایه شده 24
دسترسی به مقالات
دسترسی باز و رایگان (تمام متن)
نوع مجوز
CC BY 4.0 
هزینه بررسی اولیه و داوری مقاله
ندارد

      



 

 

نشریه "آرمان پردازش"، فصلنامه تخصصی حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات و بصورت دسترسی باز (به متن مقالات) می باشد که توسط دانشگاه آزاد اسلامی، واحد خدابنده، زنجان منـتشر می‌گردد و به مباحث بنیادین و نوین در حوزه "فناوری اطلاعات و ارتباطات"  و گرایش های مرتبط می پردازد. این نشریه انواع مقالات اصیل پژوهشی، مروری، کوتاه، مطالعه موردی، روش شناسی، کاربردی، نقطه نظر، مفهومی، فنی و ترویجی را جهت داوری دریافت نموده و از سیاست داوری تخصصی دو سو ناشناس (Double-Blind Peer Review) و حداقل دو داور در بررسی و داوری مقالات استفاده می نماید. این نشریه در بررسی و انتشار مقالات علمی از اصول و معیارهای کمیته اخلاق نشر (COPE) پیروی می نماید. مقالات توسط نرم افزارهای مشابهت یاب بررسی می گردند تا از اصالت آنها اطمینان حاصل شود و سپس توسط داوران مجرب مورد ارزیابی قرار می گیرند. به موجب مادۀ 13 قانون مطبوعات مصوّب 1364/12/28 مجلس شورای اسلامی، پروانۀ انتشار این فصلنامه  در تاریخ 1399/07/14 به شماره ثبت 87090 توسط معاونت مطبوعاتی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی صادر گردیده است.

به استحضار می رساند، نشریه آرمان پردازش براساس نامه رسمی به شماره 1403/1241، مورخ 1403/2/25از موسسه استنادی و پایش علم و فناوری جهان اسلام، موفق به کسب امتیاز لازم جهت نمایه سازی در پایگاه علمی ISC گردید. لذا، از این پس مقالات پذیرش شده در پایگاه علمی ISC  نمایه سازی می گردند و دارای امتیاز پژوهشی مربوطه خواهند بود.

فصلنامه علمی و تخصصی آرمان پردازش از اساتید و پژوهشگران محترم، دعوت می نماید تا مقالات منطبق با رسالت و اهداف فصلنامه را به این نشریه ارسال نمایند. مقالات دریافتی پس از تأیید اولیه (رعایت فرمت مقالات فصل نامه و قرار داشتن در حوزه موضوعی نشریه) داوری خواهند شد و در صورت تأیید نهایی هیئت محترم داوران منتشر و در پایگاههای علمی مرتبط نمایه سازی می گردند.

نشریه" آرمان پردازش" درخصوص انعقاد تفاهم نامه همکاری با کنفرانس ها، همایش ها، سازمان ها و مراکز پژوهشی مرتبط با حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات جهت توسعه همکاری های علمی، دریافت، داوری مقالات علمی و همچنین انتشار ویژه نامه های تخصصی درچارچوب موضوعات علمی و پژوهشی تحت پوشش این نشریه، اعلام آمادگی می نماید.

همچنین در راستای تقویت تیم علمی نشریه، از کلیه فرهیختگان، اساتید دانشگاه‌های سراسر کشور، پژوهشگران و دانشجویان مقطع دکتری تخصصی در این حوزه دعوت می‌ نمائیم تا جهت همکاری با هیئت تحریریه مشورتی نشریه و داوری تخصصی مقالات علمی با دریافت گواهی داوری رسمی، در وب سایت نشریه ثبت نام نمایند. خواهشمند است پس از تکمیل ثبت‌نام، درخواست ها، رزومه علمی و زمینه‌های پژوهشی تخصصی را به آدرس پست الکترونیک نشریه آرمان پردازش (armanprocessjournal@iauz.ac.ir) ارسال فرمائید. نویسندگان محترم، برای دریافت اطلاعات بیشتر در خصوص فرایند ارسال و انتشار مقاله در فصلنامه و همچنین شیوه برخورد نشریه با سرقت علمی و ادبی به بخش های توضیحات تکمیلی و راهنمای نویسندگان در سایت مراجعه نمایند (مطالعه بیشتر ...).

بهبود پرس و جوی داده‌ها و حفظ امنیت در شبکه‌های وسایل نقلیه با استفاده از یادگیری عمیق و بلاکچین

بهبود پرس و جوی داده‌ها و حفظ امنیت در شبکه‌های وسایل نقلیه با استفاده از یادگیری عمیق و بلاکچین

صفحه 1-17

https://doi.org/10.22034/apj.2026.2071330.1054

سیدابراهیم دشتی، فاطمه مویدی

چکیده پیشینه و اهداف: با پیشرفت شبکه‌های وسایل نقلیه و نیاز روزافزون به داده‌های دقیق و به‌موقع، چالش‌هایی مانند تأخیر در بازیابی داده‌ها و نگرانی‌های امنیتی به طور فزاینده‌ای مورد توجه قرار گرفته‌اند. روش‌های سنتی ذخیره‌سازی مبتنی بر ابر به دلیل فاصله زیاد بین وسایل نقلیه و سرورها، قادر به پاسخگویی به نیازهای زمانی و امنیتی نیستند. محاسبات لبه اگرچه راه‌حلی برای کاهش تأخیر است، اما به دلیل محدودیت‌های ذخیره‌سازی و مدیریت توزیع‌شده نیاز به بهبود دارد. پژوهش‌های پیشین عمدتاً بر یکی از جنبه‌های بهینه‌سازی (کاهش تأخیر یا افزایش امنیت) متمرکز بوده‌اند و کمتر به ترکیب این دو هدف پرداخته‌اند. هدف این مقاله ارائه مدل بهینه‌سازی نوآورانه ترکیبی با استفاده از یادگیری عمیق و زنجیره بلوکی که علاوه بر تضمین امنیت زمان و تاخیر را مد نظر داشته باشد. این هدف با بهبود محل کش و ذخیره سازی و بازیابی اطلاعات و ذخیره اطلاعات مهم در زنجیره بلوکی انجام شده است، تا مدل مقیاس‌پذیری و انعطاف‌پذیر در برابر تغییرات ترافیکی و تقاضای کاربران باشد.

روش‌ها‌: جامعه و نمونه شامل شبکه‌های وسایل نقلیه متحرک (VANETs) با در نظر گرفتن خدمت دهندههای لبه و گره‌های وسایل نقلیه است. که از مدل LSTM برای پیش‌بینی الگوهای ترافیکی و محبوبیت داده‌ها استفاده شده است و از زنجیره بلوکی با مکانیزم اجماع PoA و قراردادهای هوشمند برای ذخیره‌سازی امن داده ها استفاده شده است. ارزیابی عملکرد با معیارهای تأخیر، امنیت و مقیاس‌پذیری انجام شده است و با روش‌های موجود مانند Tabu Search, CCS-AGP, و Random Caching از نظر تأخیر و امنیت مقایسه شده اند

یافته‌ها: مدل پیشنهادی تأخیر را به طور قابل توجهی کاهش داده (۱۰٪ تا ۳۰٪ نسبت به روش‌های مورد مقایسه) است. استفاده از زنجیره بلوکی تنها ۸٪ تأخیر اضافی ایجاد کرد در حالی که امنیت را به سطح «بسیار بالا» رساند. و سیستم در برابر افزایش تعداد گره‌ها و حجم داده‌ها پایدار و مقیاس‌پذیر عمل کرد. نتایج شبیه‌سازی نشان داد که ترکیب یادگیری عمیق و زنجیره بلوکی توازن بهینه‌ای بین عملکرد و امنیت برقرار می‌کند.

نتیجه‌گیری: مدل پیشنهادی با ترکیب یادگیری عمیق و زنجیره بلوکی، نه تنها تأخیر را کاهش داده، بلکه امنیت و یکپارچگی داده‌ها را نیز تضمین کرده است.

افزایش اتکا پذیری در شبکه ‌های حسگر بی‌سیم با استفاده از یادگیری ماشین کوچک

افزایش اتکا پذیری در شبکه ‌های حسگر بی‌سیم با استفاده از یادگیری ماشین کوچک

صفحه 18-29

https://doi.org/10.22034/apj.2026.2071722.1055

مهدی نجفی جلالیه، محمد مهدی شیر محمدی

چکیده شبکه‌های حسگر بی‌سیم (WSN) به دلیل قابلیت استقرار سریع، هزینه پایین و کاربردهای گسترده در حوزه‌هایی همچون اینترنت اشیا، پایش محیطی، کشاورزی هوشمند و سامانه‌های حیاتی، به یکی از فناوری‌های کلیدی در دهه‌های اخیر تبدیل شده‌اند. با این حال، محدودیت‌های سخت‌افزاری و نرم‌افزاری گره‌های حسگر، از جمله توان پردازشی و انرژی پایین، این شبکه‌ها را در برابر خرابی‌ها و اختلالات آسیب‌پذیر ساخته و موضوع اتکاپذیری را به چالشی اساسی بدل کرده است.

در این پژوهش، چارچوبی نوین مبتنی بر یادگیری ماشین کوچک (TinyML) برای افزایش اتکاپذیری و بهینه‌سازی مصرف انرژی در شبکه‌های حسگر بی‌سیم ارائه گردیده است. معماری پیشنهادی شامل چهار ماژول کلیدی تشخیص ناهنجاری، پیش‌بینی خرابی، فشرده‌سازی هوشمند داده و مسیریابی تطبیقی می‌باشد که با استقرار محلی در سطح گره‌ها، امکان پردازش سریع، کاهش بار ارتباطی و مدیریت هوشمند منابع را فراهم می‌سازد. نتایج شبیه‌سازی‌ها نشان داد که روش پیشنهادی علاوه بر افزایش طول عمر شبکه و کاهش چشمگیر مصرف انرژی، موجب بهبود کیفیت داده، پایداری ارتباطات و واکنش سریع به رخدادهای غیرعادی می‌گردد.

یافته‌های این تحقیق نشان می‌دهد که بهره‌گیری از یادگیری ماشین کوچک می‌تواند افق‌های جدیدی را در طراحی شبکه‌های حسگر بی‌سیم هوشمند بگشاید و بستر مناسبی برای توسعه کاربردهای آینده در مقیاس‌های کلان و محیط‌های پویا فراهم آورد.

ارائه مدل تشخیص پلاک خودرو ایرانی برمبنای مدل YOLOv9

ارائه مدل تشخیص پلاک خودرو ایرانی برمبنای مدل YOLOv9

صفحه 30-42

https://doi.org/10.22034/apj.2026.2071750.1056

زهرا روزبهانی

چکیده یشینه و اهداف: در این پژوهش، یک روش نوین برای تشخیص پلاک خودروهای ایرانی معرفی می‌شود. برای تشخیص پلاک خودرو، روش‌های مختلفی پیشنهاد شده است که به مرور زمان بهبود یافته‌اند. امروزه، شبکه‌های عصبی عمیق به خصوص شبکه‌های عصبی کانولوشن و شبکه‌های بازگشتی به عنوان روش‌های پیشرو در تشخیص پلاک خودرو شناخته می‌شوند هدف از انجام این پژوهش ارائه روشی کارآمد شامل شناسایی محل پلاک با استفاده از الگوریتم‌های بینایی ماشین و جداسازی شناسه‌ها است.. چالش‌هایی نظیر تغییرات نور و سرعت خودرو در این تحقیق مورد بررسی قرار گرفته و راه‌کارهایی برای بهبود دقت و سرعت تشخیص ارائه‌شده است.

روش‌ها‌: در پژوهش حاضر، جهت افزایش دقت و پایداری مدل، یک مجموعه‌داده شامل 844 تصویر واقعی پلاک در شرایط متنوع نوری و زاویه‌ای تهیه و با روش‌های افزایش‌داده به 2024 تصویر گسترش یافت. مدل پس از تنظیم دقیق، قادر به شناسایی ناحیه پلاک و استخراج کاراکترهای فارسی با استفاده از ساختار CRNN است. این سیستم با کاهش خطا در شرایط چالش‌برانگیز نظیر تابش شدید، سایه، سرعت بالای خودرو و تنوع فونت، نسبت به مدل‌های YOLOv8 و YOLOS، بهبود عملکرد قابل توجهی نشان می‌دهد.

یافته‌ها:.در نهایت در این پژوهش، یک روش دقیق و کارآمد برای تشخیص پلاک خودروها مبتنی بر معماری YOLOv9 با دقت 98٪ ارائه گردید که نتایج کمی به‌دست‌آمده شامل دقت، فراخوان و امتیاز F1 نشان می‌دهد که مدل پیشنهادی گزینه‌ای مناسب برای کاربردهای زمان‌–‌واقعی در سامانه‌های نظارت تصویری، کنترل عبور و مرور و حمل‌ونقل هوشمند است.

نتیجه‌گیری: نتایج نشان می‌دهد، روش پیشنهادی می‌تواند به‌طور قابل توجهی دقت تشخیص پلاک‌ها را افزایش داده و به سیستم‌های حمل‌ونقل هوشمند و مدیریت ترافیک خودکار کمک کند.

روشهای هوش مصنوعی برای مدلسازی و تحلیل خطا در شبکه ‏های توزیع قدرت

روشهای هوش مصنوعی برای مدلسازی و تحلیل خطا در شبکه ‏های توزیع قدرت

صفحه 43-63

https://doi.org/10.22034/apj.2026.2072799.1057

سید محمود هاشمی

چکیده ‏چکیده

پیشینه و اهداف: خطا در شبکه های توزیع فدرت بر اساس پارامترهای غیرفابل کنترل بوجود می آید. روش ‏سریعی که قادر به شناسایی و مکانیابی خطای شبکه های توزیع قدرت باشد برای نگهداری مطمئن این شبکه ‏ها حیاتی است. روشهای معمول با اندازه گیری ولتاژ انتقال دهنده ها کار می کنند اما روش پیشنهادی ‏استفاده از الگوریتمهای هوش مصنوعی برای تشخیص و تحلیل خطا در شبکه های توزیع قدرت است. ‏مجموعه ای از حسگرها برای دریافت ولتاژ و سایر داده ها تحت شرایط شبیه سازی استفاده شده است که ‏شامل خطا در مدارات کوتاه و مدارات باز است. روش پیشنهادی شامل متغیرهای اساسی مانند: نوع خطا، ‏معماری جایگزاری حسگر و فاصله است که بوسیله داده های اخذ شده کنترل می شوند. ‏

روشها: این مقاله دو الگوریتم را نمایش می دهد: یک شبکه عصبی مصنوعی و یک سیستم استنتاج انطباقی ‏فازی-عصبی. هر دوی این الگوریتمها دارای پارامترهای زیادی هستند که نیاز به تنظیم دارند. هرچند مقدار ‏هرکدام از آنها بر روی کارآیی تاثیر می گزارد ولی هدف اصلی این مقاله نحوه استفاده از الگوریتمها است. ‏مراحل الگوریتمها در مقاله توضیح داده شده است. نتایج الگوریتمها به همراه داده های استفاده شده نشان ‏داده شده است.کارآیی بدست آمده تحت متغیرهای شرایطی فراخوانده شده در فاصله 200 تا 800 متری ‏قابل اعتبار هستند. ‏

یافته ها: نتایج شبیه سازی نشان می دهد که طبقه بندی ‏ANFIS‏ دارای درستی بهتری در طبقه بندی ‏‏(97%) و خطای کمتری در تقریب فاصله (0.5%) است. هردو الگوریتم ‏ANN‏ و ‏ANFIS‏ بسیار سریع ‏آموزش می بینند (1‏‎ ms‏) بعلاوه ‏ANFIS‏ پایداری بیشتری دارد. نتایج حاصل از این یافته ها، با یکدیگر ‏مقایسه شده است.‏

نتیجه گیری: طرحی که نمایش داده شده است مقاوم، قابل محاسبه خطا در سیستمهای مدیریت بلادرنگ ‏و قابل تجمیع حسگرها در یک شبکه توزیع قدزت را دارد. ‏

بررسی کارکردها و مدل های پذیرش تجارت سیار در حوزه تجارت الکترونیک

بررسی کارکردها و مدل های پذیرش تجارت سیار در حوزه تجارت الکترونیک

صفحه 64-75

https://doi.org/10.22034/apj.2026.729993

مبینا محمدی

چکیده تجارت سیار به عنوان دستاورد جدیدی از خدمات تجارت الکترونیک، دارای مزایای متعدد و منحصر به فردی همچون، دسترس پذیری، موضع یابى، فوریت، قابلیت،  شخصی سازی و شناسایی می باشد. امروزه اغلب کسب و کارها بکارگیری تبلیغات اجتماعی تلفنهای همراه را به عنوان اصلی ترین راه جهت کمک به ارتباط با مشتریان به منظور دست یابی به اطلاعات و ارتقای آن در نظر گرفته اند. شرکتهای کسب و کار محور از سرویس‌های اینترنتی و شبکه های اجتماعی به منظور حمایت از محصولات خویش و یا خدمات دهی به مشتری به عنوان انتخابی جدید استفاده می کنند. جاگذاری تبلیغات لحظه ای و به روز در وب سایت‌های شبکه­های اجتماعی عامل  مزیت رقابتی در افزایش حجم بازدید مشتریان خواهند شد. تجارت سیار دارای ابعاد، مولفه های عملیاتی، کارکردها و مدل های پذیرش مختلفی است که در این مقاله قصد داریم به این جنبه ها بپردازیم.

رویکردهای مقابله با چالش نفوذ در خدمات رایانش ابری

رویکردهای مقابله با چالش نفوذ در خدمات رایانش ابری

صفحه 76-88

https://doi.org/10.22034/apj.2026.729994

حسین منصوری

چکیده  
امروزه رایانش ابری به دلیل خدمات انعطاف پذیر و ویژگی برجسته مبتنی بر پرداخت خدمات به میزان استفاده، انتخاب و برگزیده هر سازمان مبتنی بر فناوری اطلاعات و ارتباطات است. برخی شبکه­های مبتنی بر رایانش ابری به علت فقدان زیرساخت ثابت و مدیریت متمرکز با چالشهای امنیتی مختلفی روبرو هستند. با این وجود، امنیت و حریم شخصی سیستمهای رایانش ابری به دلیل معماری توزیع شده­ی آنها و آسیب پذیری در برابر ورودی­های ناخواسته مشکل اساسی رایانش ابری است. نقش سیستمهای شناسایی حمله­های ناخواسته در امنیت ابر بسیار مهم است زیرا مانند یک لایه­ی پیشگیرانه­ی امنیتی عمل می­کند و علاوه بر شناسایی حمله­های شناخته شده می­تواند بسیاری از حمله­های ناشناخته را کشف کند. در این مقاله قصد داریم این سیستم های را بررسی نموده و رویکردهای مقابله با چالش نفوذ در خدمات رایانش ابری را توصیف نمائیم.

پیش‌بینی بیماری‌های قلبی عروقی با استفاده از شبکه عصبی کانولوشنی مبتنی بر اینترنت اشیا

پیش‌بینی بیماری‌های قلبی عروقی با استفاده از شبکه عصبی کانولوشنی مبتنی بر اینترنت اشیا

دوره 6، شماره 1، بهار 1404، صفحه 67-84

https://doi.org/10.22034/apj.2025.725731

سیده فاطمه عبداللهی، سیدابراهیم دشتی

چکیده یکی از مهم‌ترین کاربردهای اینترنت اشیا در حوزه سلامت، نظارت بر وضعیت بیماران از راه دور است. این فناوری به پزشکان امکان می‌دهد که به‌صورت لحظه‌ای وضعیت سلامت بیماران را بررسی کنند و این امر به‌ویژه برای افراد مبتلا یا مستعد به بیماری‌های قلبی بسیار حیاتی است. پیش‌بینی بیماری‌های قلبی عروقی به‌عنوان یک چالش پیچیده شناخته می‌شود که با دقت پایین در مدل‌های موجود روبه‌رو است. در این تحقیق، یک سیستم توصیه‌گر جدید برای پیش‌بینی بیماری‌های قلبی عروقی پیشنهاد شده است که از شبکه عصبی کانولوشنی برای تجزیه و تحلیل داده‌های فیزیولوژیکی بیماران استفاده می‌کند. داده‌های فیزیولوژیکی از بیماران به‌صورت از راه دور از طریق چهار حسگر بیولوژیکی شامل حسگر نوار قلب، حسگر فشار خون، حسگر ضربان قلب و حسگر قند خون جمع‌آوری می‌شوند. این داده‌ها سپس توسط یک کنترل‌کننده آردینو پردازش می‌شوند و مدل شبکه عصبی کانولوشنی برای پیش‌بینی بیماری قلبی عروقی به کار می‌رود، این مدل با قابلیت‌های برجسته در استخراج ویژگی‌های محلی و بدون نیاز به تحلیل پیچیده توالی زمانی، می‌تواند به‌طور موثری از داده‌های عددی ثابت مانند فشار خون، ضربان قلب، و قند خون برای تشخیص بیماری‌های قلبی استفاده کند. نتایج آزمایش‌ها نشان داد شبکه عصبی کانولوشنی توانسته است ویژگی‌های محلی و غیرزمانی داده‌ها را به‌طور مؤثری استخراج کرده و به مدل کمک کند تا دقت پیش‌بینی را به 98.90% برساند.

هوش تجاری و انقلاب صنعتی چهارم: فرصت ها و چالشها

هوش تجاری و انقلاب صنعتی چهارم: فرصت ها و چالشها

دوره 4، شماره 1، بهار 1402 شناسه مقاله:1-7

https://doi.org/10.22034/apj.2023.706756

رضا محمدی

چکیده پیشینه و اهداف: به واسطه دیجیتالی شدن زندگی و رقابت شدید در بازارها، ظهور انقلاب صنعتی چهارم اجتناب-ناپذیر بود. انقلاب صنعتی چهارم از چندین فناوری به هم پیوسته مانند هوش مصنوعی، یادگیری ماشین، کلان داده ها و غیره برای ارائه راهکارهای جدید بهره می برد. هدف مقاله حاضر ارائه نمایی کلی از نقش حیاتی هوش تجاری در تحقق اهداف و پذیرش انقلاب صنعتی چهارم است.

روشها: در مقاله پیش روی با مرور سیستماتیک مقالات و پژوهشهای منتشرشده در این حوزه به رفع نواقص و کمبودها پرداخته شده است. بینشهای پیشین ایجاد شده را با هم ادغام نموده و با استفاده از این پیشینه ها، یک چارچوب نظری جامع تری را بسط می دهد.

یافته ها: چارچوب ارائه شده در این مقتله یک رویکرد کل نگر به مفاهیم هوش تجاری و انقلاب صنعتی چهارم را ارائه می کند و عوامل مختلف مرتبط با این زمینه را جهت مطالعات آتی توسعه می دهد.

نتیجه گیری: آینده مورد انتظار برای انقلاب صنعتی چهارم در درجه اول به هوش تجاری و نحوه مواجهه شرکتها با انقلاب صنعتی چهارم بستگی دارد. این مقاله سهم دانشی خود را در خصوص وضعیت فعلی انقلاب صنعتی چهارم و پیشرفتهای گسترده در هوش تجاری و پیاده سازی آن در سازمانها و هماهنگی مابین تولید و فناوری های هوشمند دیجیتالی را ارائه می کند.

هوش مصنوعی در قراردادهای هوشمند (مورد مطالعه: زنجیره تامین گاز طبیعی)

هوش مصنوعی در قراردادهای هوشمند (مورد مطالعه: زنجیره تامین گاز طبیعی)

دوره 4، شماره 4، زمستان 1402، صفحه 46-51

رضا محمدی

چکیده سیستمها، رویکردها و فناوری های امروزی که برای مدیریت عملیاتهای زنجیره تامین نفت و گاز به کار می روند، از ارائه شفافیت عملیاتی، قابلیت ردیابی، ممیزی، امنیت و ویژگیهای منشاء داده قابل اعتماد، برخوردار نیستند. همچنین بخش بزرگی از سیستمهای متمرکز موجود، به صورت دستی بوده و به شدت از هم گسیخته می باشند که آنها را به شدت در برابر دستکاری در نقاط مختلف آسیب پذیر می سارند. فناوریهای نوظهوری مانند اینترنت اشیاء، محسبات مبتنی بر مه، رایانش ابری و بلاکچین می توانند نقشی حیاتی در افزایش میزان کارایی عملیاتی صنایع نفت و گاز ایفا کنند. در این مقاله، فرصتها و کاربردهای بالقوه فناوری هوش مصنوعی در مدیریت اکتشاف، تولید، زنجیره تامین و عملیات لجستیک در صنعت گاز طبیعی بررسی می گردد، زیرا می تواند قابلیت ردیابی، تغییرناپذیری، شفافیت و ممیزی را به صورت غیرمتمرکز ارائه می دهد. در این پژوهش موارد استفاده از هوش مصنوعی را در زنجیره های بلوکی غیرمتمرکز مرتبط با قراردادهای هوشمند، سیاستهای تجاری شرکتی و مزایای آن برای مدیریت موثر و ارزیابی ریسک بازار در طول بحران‌های اجتماعی- اقتصادی مطرح می گردد. نتایج بررسی نشان داد که بکارگیری هوش مصنوعی، دقت تصمیم گیری قراردادهای هوشمند صنعت گاز طبیعی را افزایش می دهد. در نتیجه سطح آستانه هزینه ها، انرژی و سایر عملکردهای کنترلی در تهیه، تولید و توزیع را از نظر کیفی، محدود می نماید.

بررسی جواز مشروعیت رمزارزها از منظر فقهی بعنوان یک شیوه نوین پرداخت قراردادی درمناسبات دیجیتالی

بررسی جواز مشروعیت رمزارزها از منظر فقهی بعنوان یک شیوه نوین پرداخت قراردادی درمناسبات دیجیتالی

دوره 3، شماره 1، بهار 1401، صفحه 8-23

https://doi.org/10.22034/apj.2022.253919

مهدی بابائی، محمدهادی زاهدی، الهام فراهانی

چکیده پیشینه و اهداف: رمز ارزها از جمله بیت کوئین از ثمرات توسعه فناوری اطلاعات در نظام مالی بین المللی و حتی داخلی در دهه اخیر می باشند که منافعی همچون توسعه مبادلات ارزی بین المللی و ارزان شدن در مقابل چالشهائی همچون توسعه جرائمی مانند پولشوئی و نقض نظم اقتصادی و مالی کشورها را با خود به همراه داشته اند. از منظر فقه فردی، رمز ارزها یک نوع مال بوده، معاملات آنها ربوی و غرری نیست و بنابراین، در صورتی که مبنای معاملاتی رمز ارزها از منظر شرعی صحیح باشد، مبادله آن مباح است، امّا در صورتی که مبنای معاملاتی رمز ارزها مشروعیت نداشته باشد، معامله آنها باطل و حرام است.
روش‌ها‌: در این پژوهش که از نوع توصیفی-تحلیلی است؛ ما اکثر اسناد فقهی دولتی در مورد تجارت ارزهای دیجیتال را مورد بررسی قرار داده ایم.
یافته‌ها: نتیجه تحقیق حاضر بدین صورت است که به استناد ادله ای مانند قاعده لاضرر، قاعده احترام و قاعده حفظ نظام و قاعده اقدام و قاعده عدالت که همگی مانع از اجرای سیاستهای نادرست پولی و افزایش بی رویه حجم معضل زای پول در نظام اقتصاد اسلامی می شوند.
نتیجه‌گیری: صلاح بر این دیده شده و می شود که تا زمانی که از طرف حاکمیت، نظم حقوقی برای کنترل رمز ارزها در اقتصاد کشور ترتیب داده نشده، از معاملات در زمینه رمز ارزها جلوگیری شود. در عین حال نیاز به تسریع درقاعده گذاری حاکمیت در حوزه رمزارزها در همه ابعاد بویژه درعرصه فقهی آن داریم چون یکی از شیوه های دور زدن تحریمهای ظالمانه بین المللی علیه کشورمان همین روش است که باعث جلوگیری از انزوا می باشد.

خطرات و راهکارهای امنیت در خدمات تجارت الکترونیک

خطرات و راهکارهای امنیت در خدمات تجارت الکترونیک

دوره 2، شماره 3، پاییز 1400، صفحه 7-13

علی محمدپور

چکیده امروزه تجارت الکترونیکی به روشی برای کسب وکار در دنیای مدرن تبدیل شده است . اساسا تجارت الکترونیک بدون امنیت به اندازه کافی نمیتواند رشد پیدا کند. برای دستیابی به به یک تجارت الکترونیک پویا باید امنیت را در آن تحت چارچوب های اصولی پیاده سازی نماییم تا بتوانیم از آن به عنوان یک نمونه پایدار از تجارت استفاده کنیم. مسائل امنیتی، کاربران غیرمجاز، ویروسها و نظایر آنها برای شرکتها در هر سطحی از اتصال به اینترنت وحشتزا هستند. اغلب شرکتها برای مقابله با این مشکلات توجه خود را معطوف به سخت افزار و نرم افزار خود میسازند. فهم و درک صحیح از ریسک ها و خطرات امنیتی، به ویژه خطراتی که در دادوستدهای الکترونیکی وجود دارد، کمک زیادی در طراحی و معماری یک زیر ساختار امن و کارامد می نمایند. در این مقاله ریسک های بالقوه این حوزه بیان و روشهای مختلف درباره کاهش خطرات امنیتی بررسی شده است، به ویژه در مواردی که بیشترین تهدید از طرف کاربران غیرمجاز، ویروسها و سایر شکلهای نفوذ در شبکه انجام میگیرد و نهایتا توصیه ها و راه حل هائی برای مقابله با این تهدیدات ارائه گردیده است.

همگرائی بلاکچین با خدمات فناور محور و کارکردها

همگرائی بلاکچین با خدمات فناور محور و کارکردها

دوره 3، شماره 3، پاییز 1401، صفحه 19-27

https://doi.org/10.22034/apj.2022.704024

رضا طارمی پور

چکیده بلاک چین یک سیستم کل نگر متشکل از بلوک های داده همتا به همتا متصل و توزیع شده است که نیاز به
یک نهاد مدیریتی متمرکز در مدیریت تراکنش های تکنولوژیک را از بین میبرد. پیکربندی منبع باز و
غیرقابل نفوذ بلاکچین راه را برای سطح بی نظیری از شفافیت هموار میکند. هر داده میان میلیونها رایانه در
سراسر جهان توزیع شده و صحت آن تأیید میشود. این فناوری نسبتاً جدید صنایع مختلف را متحول میکند و
یک فرآیند خودکار برای مدیریت فرایندها و تعاملات فراهم میکند. استفاده از بلاک چین یک راهحل ارزان و
سریع است و بسیار جذاب است که در سالهای اخیر پیشرفتهای زیادی را تجربه کرده است. در عصر امروز
بهرهگیری از فناوری بلاک چین نقش بسیار مهمی در توسعه کسبوکارها دارد. این فناوری قدرتمند موجب
بهبود کیفیت کسب وکار و همچنین موجب بالارفتن درآمد و سود آنها میشود. حفظ امنیت تجارت، اصالت،
سرعت و افزایش کیفیت از جمله مزایایی است که با کمک بلاک چین در کسب وکارها به وجود می آید . بنا به
اهمیت موضوع در این مقاله قصد داریم همگرائی بلاکچین با خدمات فناور محور و کارکردهای مرتبط را مورد
بررسی قرار دهیم.

تحول بانکداری دیجیتال با ارزهای دیجیتال بانک مرکزی: فرصتها و چالش‌ها

تحول بانکداری دیجیتال با ارزهای دیجیتال بانک مرکزی: فرصتها و چالش‌ها

دوره 6، شماره 1، بهار 1404، صفحه 15-37

https://doi.org/10.22034/apj.2025.725726

نیلوفر نوائی

چکیده ارزهای دیجیتال بانک مرکزی نسل نوینی از پول دیجیتال هستند که تحت نظارت بانک‌های مرکزی ایجاد و پشتیبانی می‌شوند. این فناوری پیشرو با پتانسیل تحولات اساسی در زیرساخت‌های سنتی پرداخت و چشم‌اندازی برای دگرگونی پرداخت‌های جهانی، توجه محققان و فعالان صنعت مالی را به خود جلب کرده است.

این مطالعه به بررسی چالش‌ها و فرصت‌های مرتبط با ارزهای دیجیتال بانک مرکزی در بازه زمانی ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۴ می‌پردازد. در این راستا، جستجوی سیستماتیک در هشت پایگاه علمی معتبر انجام شد که در نتیجه، ۶۲ مقاله مرتبط استخراج گردید. پس از اعمال معیارهای غربالگری، ۵۳ مقاله برای تحلیل نهایی و تدوین این مقاله مروری انتخاب شدند. بررسی مقالات نشان‌دهنده افزایش قابل‌توجه علاقه به ارزهای دیجیتال بانک مرکزی در سال‌های اخیر است. بسیاری از بانک‌های مرکزی در سطح جهانی مشغول پژوهش و اجرای طرح‌های آزمایشی در این زمینه هستند. مزایای بالقوه این ارزها شامل ارتقای کارآمدی و شمولیت در پرداخت‌ها، تقویت ثبات مالی و نوآوری در خدمات مالی می‌باشد. در عین حال، چالش‌هایی نظیر مسائل مربوط به حریم خصوصی، امنیت سایبری و سوءاستفاده‌های احتمالی نیز مطرح‌اند. بنابراین، ضرورت دارد تحقیقات گسترده‌تر و چارچوب‌های نظارتی جامع‌تری برای مدیریت مزایا و ریسک‌های این ارزها تدوین شود.

ابر واژگان