فصلنامه تخصصی فناوری اطلاعات و ارتباطات
دوره و شماره: دوره 6، شماره 2 - شماره پیاپی 19، تابستان 1404، صفحه 1-66 
تعداد مقالات: 6
طراحی کنترل کننده هوشمند برای ژنراتور القایی دوسو تغذیه در سیستم توربین بادی تحت شرایط عدم قطعیت با استفاده از الگوریتم هیبرید تجمعی ذرات فازی مبتنی بر یادگیری عمیق

طراحی کنترل کننده هوشمند برای ژنراتور القایی دوسو تغذیه در سیستم توربین بادی تحت شرایط عدم قطعیت با استفاده از الگوریتم هیبرید تجمعی ذرات فازی مبتنی بر یادگیری عمیق

صفحه 1-12

https://doi.org/10.22034/apj.2025.730000

پویا درخشان برجوئی، مهرداد توسلی کوپایی

چکیده توربین های بادی به عنوان یکی از ابزار تولید انرژی الکتریکی از انرژی‌های تجدیدپذیر و پاک مورد توجه بسیاری از محققین قرار گرفته است. بحث کنترل توربین به منظور تولید توان بیشتر و مقرون به صرفه بودن استفاده از آن در برابر سوخت‌های فسیلی، روش‌های مختلف کنترلی را به چالش کشیده است. در پژوهش حاضر هدف استفاده از کنترل‌کننده‌های فازی به علت مقاوم بودن آن برای بهبود توان خروجی و تثبیت آن در مواقع لزوم می‌باشد. برای این منظور ابتدا ژنراتور القایی تغذیه دو سویه و باد متغیر مدل‌سازی گردید، پس از آن نیز کنترل‌کننده‌های فازی به منظور کنترل مجزا توان‌‌های اکتیو و راکتیو، کاهش تداخلات و اثرات عدم قطعیت طراحی خواهد شد. که از الگوریتم تجمعی ذرات استفاده و بهترین قوانین و پارامتر فازی سیستم فازی را به عملکرد بهتر هدایت کردیم. مقایسه نتایج حاصل از شبیه‌سازی کنترل‌کننده‌های فازی و PI نشان‌دهنده عملکرد و کارآیی بهتر کنترل‌کننده‌ فازی از لحاظ پایداری بیشتر، خطای حالت ماندگار و زمان نشست کمتر نسبت به کنترل‌کننده PI به کار رفته در سیستم می‌باشد. دقت عملکرد کنترل‌کننده فازی در این سیستم با توجه به خروجی‌های بدست آمده مناسب می‌باشد و سیستم در کمتر از 0.4 ثانیه کنترل می شود.

تأثیر مدیریت نوآورانه بر قصد کارآفرینی با تمرکز بر نوآوری مدل‌های کسب و کار در عصر فناوری اطلاعات (مورد مطالعه : استارت آپ های استان قزوین)

تأثیر مدیریت نوآورانه بر قصد کارآفرینی با تمرکز بر نوآوری مدل‌های کسب و کار در عصر فناوری اطلاعات (مورد مطالعه : استارت آپ های استان قزوین)

صفحه 13-24

https://doi.org/10.22034/apj.2025.730001

علی عرفانی کیا، سمیه عربی، سید کامران یگانگی

چکیده مقدمه: استفاده از فناوری اطلاعات (IT) در نوآوری مدل کسب و کار و کارآفرینی در استان قزوین، به ویژه برای استارت‌آپ‌ها، ظرفیت‌های زیادی را به همراه دارد. استارت‌آپ‌های فناوری با بهره‌گیری از راهکارهای نوآورانه می‌توانند مدل‌های کسب و کار جدیدی ایجاد کنند که به افزایش بهره‌وری و رشد اقتصادی منطقه منجر شود. با توجه به اهمیت نوآوری و نقش فناوری اطلاعات در تسهیل این فرایند، بررسی چالش‌ها و فرصت‌های موجود ضروری است. ارائه راهکارهای مناسب می‌تواند زمینه را برای توسعه کارآفرینی و نوآوری در استان قزوین فراهم کند. ترویج فرهنگ نوآوری و حمایت از استارت‌آپ‌های فناوری‌محور به ایجاد اشتغال، افزایش رقابت‌پذیری و بهبود کیفیت زندگی در این منطقه کمک خواهد کرد. روش پژوهش از نوع کاربردی و توصیفی است. جامعه آماری شامل کارکنان و مدیران واحدهای تحقیق و توسعه، تولید، بازاریابی و فروش استارت‌آپ‌ها در استان قزوین می‌باشد.
روش شناسی: این تحقیق از منظر هدف، کاربردی و از منظر متغیر، کمی است. همچنین، مطالعه مقطعی بوده و وضعیت متغیرها در یک زمان مشخص بررسی می‌شود. از نظر طرح تحقیق، مطالعه‌ای توصیفی است. حجم نمونه آماری با استفاده از فرمول کوکران حدود 109 نفر برآورد شد که به ‌صورت تصادفی ساده انتخاب شدند. برای جمع‌آوری داده‌ها از پرسشنامه استفاده گردید. داده‌ها با نرم‌افزار اسمارت پی‌ال‌اس تحلیل شدند و اعتبار پرسشنامه با اعتبار سازه و پایایی آن با ضریب آلفای کرونباخ بررسی شد.
یافته ها: بین مدیریت نوآورانه و قصد کارآفرینی رابطه معنا داری وجود دارد و نوآوری مدل کسب و کار در شرکت ها به این ارتباط کمک می نماید. نوآوری مدل کسب و کار در تاثیر مدیریت نوآورانه و قصد کارآفرینی دارای نقش میانجی است. در رابطه با تبیین فرضیه‌های پژوهش، آزمون فرضیه اصلی با توجه به نتایج ضرایب مسیر میانجی مورد تایید قرار گرفت و نشان داد «مدیریت نوآورانه بر قصد کارآفرینی با میانجی‌‌گری نوآوری مدل کسب و کار تاثیر معناداری دارد. و نوآوری مدل کسب و کار این ارتباط را تقویت می‌کند. نوآوری مدل کسب و کار نقش میانجی در تاثیر مدیریت نوآورانه و قصد کارآفرینی ایفا می‌کند و مدیریت نوآورانه از طریق نوآوری مدل کسب و کار بر قصد کارآفرینی تأثیر معناداری دارد.

تشخیص احساسات مبتنی بر شبکه VGG-16 بهبودیافته

تشخیص احساسات مبتنی بر شبکه VGG-16 بهبودیافته

صفحه 25-38

https://doi.org/10.22034/apj.2025.730009

سارا معتمد

چکیده پیشینه و اهداف: در سال‌های اخیر، استفاده از روش‌های یادگیری عمیق برای تجزیه‌ و‌ تحلیل سیگنال‌های الکتروانسفالوگرام و فیزیولوژیکی برای شناخت احساسات توجه بسیاری از پژوهشگران و محققان را به خود جلب کرده‌ است. با این حال، کمبود تخصص در استخراج ویژگی از سیگنال‎های الکتروانسفالوگرام و دسته‎بندی احساسات بر اساس این سیگنال‌ها یکی از چالش‌های اساسی این بحث محسوب می‌شود.
روش‌ها‌: در این پژوهش جهت آماده‌سازی داده‌های ورودی به شبکه‌ی از پیش آموزش دیده، از تبدیل سیگنال به تصویر استفاده خواهد شد. نوآوری پژوهش در چگونگی آماده‌سازی داده‌های ورودی به شبکه‌ی از پیش آموزش دیده است. نوآوری روش پیشنهادی نیز تبدیل سیگنال به تصویر به عنوان ویژگی‌های ورودی به مدل یادگیری در داده‌های ثبت شده است که جهت تشخیص احساسات است. همچنین از یک معماری ترکیبی مبتنی بر شبکه VGG-16 و لایه فازی، برای حل بهینه مسئله و بالابردن نرخ تشخیص احساسات استفاده می‎شود.
یافته‌ها: با توجه به مشکلات و محدودیت‌های جمع‌آوری داده و حساسیت داده‌های الکتروانسفالوگرام به نویز محیط و مشکلاتی از این قبیل باعث می‌شود ثبت سیگنال‌های الکتروانسفالوگرام در محیطی ایزوله انجام شود. با توجه به موارد ذکر شده، بهتر است از مجموعه داده‌ای استفاده شود که صحت داده‌های ثبت شده‌ی آن پیش‌تر توسط پژوهشگران و محققان تایید شده است. در این مقاله از مجموعه داده‌ی عمومی DEAP برای پژوهش و بررسی فرضیات استفاده شده است.
نتیجه‌گیری: با بررسی نتایج حاصل از پیاده‌سازی روش پیشنهادی، نرخ تشخیص احساسات دقت 90/89 درصد را نشان می‎دهد.

دیدگاه رده بندی درجهت ارزیابی کیفیت تجربه در خدمات ویدیویی

دیدگاه رده بندی درجهت ارزیابی کیفیت تجربه در خدمات ویدیویی

صفحه 39-48

https://doi.org/10.22034/apj.2025.730010

صادق ضیایی

چکیده  
امروزه با رشد روزافزون استفاده از برنامه‌های بلادرنگ و محتواهای چندرسانه‌ای نظیر ویدئوهای آنلاین و پخش زنده، نیاز به رویکردهای مبتنی بر بهینه­سازی جهت مدیریت منابع و افزایش کیفیت تجربه کاربر نهائی، به یکی از نیازمندی های مهم و چالش‌های اصلی ارائه‌دهندگان خدمات شبکه تبدیل شده ‌است. این پژوهش ابتدا به بررسی چالش‌ها و راهکارهای بهبود کیفیت تجربه کاربر در شبکه‌های مبتنی بر نرم‌افزار برای جریان‌های ویدئویی پرداخته و سپس یک دیدگاه رده بندی نوین و مدلی چندمنظوره جهت ارزیابی ابعاد مختلف مساله مدیریت کیفیت تجربه کاربر در خدمات ویدیویی رایج در شبکه های توزیعی طراحی و پیشنهاد می نماید. رویکرد پیشنهادی چارچوبی مدون و ساختاریافته درجهت تخصیص بهینه منابع و مدیریت کارآمد این شبکه ارائه می‌نماید. پوشش دادن چنین رویکردهائی در مدیریت سطح بالای شبکه نه تنها به بهبود کیفیت تجربه کاربر نهائی، بهینه سازی جریان‌های ویدئویی و کاهش تأخیر کمک می‌کند، بلکه با ایجاد دیدگاهی چندبعدی و جامع و بهره گیری بهینه از منابع موجود، موجب افزایش کارایی شبکه و کاهش هزینه‌های عملیاتی می‌گردد.  

بررسی جنبه‌های امنیتی فناوری بلاکچین: چالش‌ها و چشم‌اندازها

بررسی جنبه‌های امنیتی فناوری بلاکچین: چالش‌ها و چشم‌اندازها

صفحه 49-58

https://doi.org/10.22034/apj.2025.730011

مریم رضایی، علی محمدپور

چکیده فناوری بلاکچین با ویژگی‌های منحصربه‌فردی همچون عدم تمرکز، شفافیت، امنیت و تغییرناپذیری، تحول چشمگیری در زمینه‌های مختلف فناوری ایجاد کرده است . این مقاله با هدف بررسی جامع جنبه‌های امنیتی بلاکچین، چالش‌ها و چشم‌اندازهای پیش‌رو منتشر شده است. ابتدا مفاهیم بنیادی بلاکچین، الگوریتم‌های اجماع مختلف و تکنیک‌های رمزنگاری مورد استفاده در آن تشریح شده است. سپس کاربردهای متنوع بلاکچین در حوزه‌هایی نظیر مالی، اینترنت اشیا، انرژی، سلامت و حریم خصوصی مورد تحلیل قرار گرفته‌اند. بخش مهمی از مقاله به مسائل امنیتی بلاکچین، از جمله حملات شبکه، آسیب‌پذیری‌های کد، حملات قراردادهای هوشمند و حفاظت داده‌ها اختصاص یافته است. در نهایت، اقدامات امنیتی و ابزارهای تحلیل آسیب‌پذیری معرفی شده و روندهای تحقیقاتی برای توسعه سیستم‌های مقیاس‌پذیر و ایمن‌تر ارائه شده است. نتایج نشان می‌دهد که در حالی که بلاکچین ظرفیت‌های بالایی دارد، اما بدون توجه به مسائل امنیتی و چالش‌های موجود، نمی‌تواند به صورت پایدار و گسترده به کار گرفته شود. بنابراین، توجه به این چالش‌ها در کنار بهره‌گیری از فناوری‌های نوین، کلید موفقیت در توسعه آینده بلاکچین خواهد بود. این مقاله می‌تواند به عنوان مرجعی برای پژوهش‌های بعدی در زمینه امنیت بلاکچین و توسعه فناوری‌های مرتبط مورد استفاده قرار گیرد.

تحلیل عملکرد الگوریتم‌های ژنتیک کوانتومی در حوزه مسائل زیست‌شناسی

تحلیل عملکرد الگوریتم‌های ژنتیک کوانتومی در حوزه مسائل زیست‌شناسی

صفحه 59-66

https://doi.org/10.22034/apj.2025.730012

الهام مهدوی

چکیده الگوریتم ژنتیک کوانتومی که ترکیبی از اصول مکانیک کوانتومی و الگوریتم‌های تکاملی است، به عنوان یک روش نوین در حوزه بهینه‌سازی مطرح شده است. در سال‌های اخیر، کاربردهای متعددی از این الگوریتم‌ها در حل مسائل پیچیده زیست‌شناسی مانند تحلیل ساختار ژن و سلول­های بنیادین، شبیه‌سازی پروتئین و پیش‌بینی رفتارهای مولکولی گزارش شده است. این مقاله با هدف بررسی جامع عملکرد الگوریتم ژنتیک کوانتومی در مسائل زیست‌شناسی، مبانی نظری، کارکرد، مزایا و چالش‌های آن را مرور می‌کند. پژوهش‌های مختلف نشان داده‌اند که الگوریتم ژنتیک کوانتومی با بهره‌گیری از ویژگی‌های کوانتومی مانند سوپرپوزیشن و درهم‌تنیدگی، توانسته مشکلات همگرایی غیرموثر الگوریتم‌های کلاسیک را بهبود دهد و راه حل‌های بهینه‌تری ارائه کند. همچنین در بخش دوم مقاله، معماری و مکانیزم‌های فنی الگوریتم ژنتیک کوانتومی شرح داده شده و نمونه‌های کاربردی در زیست‌شناسی تحلیل می‌گردد. در انتها، با ارائه توصیه­ها و دیدگاه‌هایی برای توسعه‌های آتی، چشم‌اندازهای این فناوری در تحقیقات زیستی بازتاب داده می‌شود.