فصلنامه تخصصی فناوری اطلاعات و ارتباطات
دوره و شماره: دوره 4، شماره 2 - شماره پیاپی 11، تابستان 1402، صفحه 1-69 
تعداد مقالات: 6
فرایند عملیاتی سازی داده کاوی، کاربردها و ابزارها

فرایند عملیاتی سازی داده کاوی، کاربردها و ابزارها

صفحه 1-10

https://doi.org/10.22034/apj.2023.708839

مرتضی رضائی

چکیده در دنیای رقابت محور امروز، اطلاعات بعنوان یکی از فاکتورهای تولیدی مهم پدیدار شده است. در نتیجه تلاش برای استخراج اطلاعات از داده ها توجه بسیاری از افراد دخیل در صنعت اطلاعات و حوزه های وابسته را به خود جلب نموده است. حجم بالای داده های دائما در حال رشد در همه حوزه ها می باشد و تفاوت وسیع در فرآیندهای تولید داده پیچیدگی مدیریت و استخراج اطلاعات را افزایش داده است. اخیرا استراتژیها و فنون متعددی برای گردآوری، ذخیره، سازماندهی و مدیریت کارآمد داده های موجود و رسیدن به نتایج معنی دار بکار گرفته شده اندداده کاوی یکی از پیشرفتهای اخیر در راستای فن آوریهای مدیریت داده هاست. اصطلاح داده کاوی به فرایند نیم خودکار تجزیه و تحلیل پایگاه داده های بزرگ به منظور یافتن الگوهای مفید اطلاق می شود. در این تحقیق قصد داریم فرایند عملیاتی سازی داده کاوی را بررسی نموده و به تحلیل دقیق و کاربردی این موضوع بپردازیم. بعلاوه درخصوص کاربردها و ابزارهای مهم این حوزه تحقیق نمائیم.

بررسی جنبه های ایمن سازی انبار داده و کلان داده

بررسی جنبه های ایمن سازی انبار داده و کلان داده

صفحه 11-20

https://doi.org/10.22034/apj.2023.708840

زهرا نصیری

چکیده در حال حاضر، رشد چشمگیر تعداد کاربران خدمات برخط و سیستم های توزیعی، مقدار زیادی از اطلاعات پایگاه داده ای در سطح انبارهای داده و کلان داده ها را تولید می نمایند. انبارهای داده مجموعه بزرگی از داده‌های تجاری هستند که به سازمان‌ها و کسب‌وکارها کمک می‌کند تا در تصمیم‌گیری‌های خود دقیق‌تر و هوشمندانه‌تر عمل کنند. کلان داده نیز مجموعه‌ای بسیار بزرگ از داده‌ها است که از منابع متعددی جمع‌آوری می‌شود. این داده‌ها می‌توانند نتایج ارزیابی عملکرد یک سازمان یا تعاملات مخاطبان آن در شبکه‌های اجتماعی باشند. بنا به اهمیت روزافزون کارکردهای کلان داده و انبارهای داده، مسئله ای حفظ امنیت داده ها، بزرگترین تهدیدی است که این سیستم ها با آن مواجه می شوند. اساسا پرداختن به مقوله امنیت اطلاعات و ایمن‌سازی شبکه‌های اینترنتی، انبارهای داده و خدمات مبتنی بر کلان داده، مستلزم توجه ویژه سازمان به جایگاه امنیت اطلاعات و ایمن‌سازی همه جانبه این سیستم ها بوده و می‌بایست به این مقوله در سطح کلان و از بعد منافع و فواید آن نگریست. وجود ضعف امنیتی در این سیستم ها، عدم آموزش و توجیه صحیح کاربران صرف نظر از دیدگاه آنان نسبت به جایگاه و اهمیت ایمن سازی، عدم وجود دستورالعمل‌های لازم برای پیشگیری از نقایص امنیتی، عدم وجود سیاست‌های مشخص و مدون به منظور برخورد مناسب و بموقع با اشکالات امنیتی، مسائلی را به دنبال خواهد داشت که ضرر آن متوجه همه کاربران و قابلیت های عملیاتی این سیستم ها می گردد و عملاً زیرساخت اطلاعاتی سازمان ها را در معرض آسیب و تهدید جدی قرار می‌دهد. در این مقاله قصد داریم درخصوص جنبه های ایمن سازی انبارهای داده و کلان داده ها تحقیق نموده و راهکارهای موثر و منطقی این حوزه را بررسی نمائیم.

مروری بر روش‌های هوشمند در تشخیص و پیش‌بینی بیمارهای کبد با استفاده از تکنیک‌های یادگیری ماشین و الگوریتم‌های فراابتکاری

مروری بر روش‌های هوشمند در تشخیص و پیش‌بینی بیمارهای کبد با استفاده از تکنیک‌های یادگیری ماشین و الگوریتم‌های فراابتکاری

صفحه 21-39

https://doi.org/10.22034/apj.2023.708841

وهاب امینی‌آذر، رسول فرحی، اقبال خوانچه سپهرالدین

چکیده یکی از مهم‌ترین مشکلات درجهان، افزایش هزینه‌ها در حوزه سلامت است؛ از پژوهش‌های مهم سال‌های اخیر برای کاهش ایـن هزینـه‌ها، پیش‌بینی بیماری‌ها می‌باشد. بیماری‌های کبد یکی از بیماری‌های جدی در جهان است، زیرا کبـد نقـش حیـاتی در بـدن انسـان دارد و هرگونـه اختلال در کبد باعث مشکلات جدی و جبران ناپذیری در بـدن می‌شـود. اغلب بیماری‌های کبدی تا مراحل پیشرفته، علایم خاصی را نشان نمی‌دهند. نداشتن علایم در مراحل اولیه ممکن است موجب تشـخیص نادرسـت بیمـاری توسـط بسـیاری از پزشـکان گردد که این تشخیص نادرست می‌تواند منجر به درمان اشتباه و تجویز داروی نامناسب و در نتیجه ایجـاد عـوارض حـاد و بلند مدت این بیماری و یا مشکلات دیگر گردد. بنابراین تشخیص زودتر و دقیق‌تر مشـکلات کبـدی بـه کمک تجزیـه و تحلیل دقیق ویژگی‌های مؤثر یک سیستم تشخیص پزشکی اتوماتیک، جهت درمان صـحیح و پیشـگیری از آسـیب‌هـای جدی به این عضو حیاتی، ضروری به نظر می‌رسد. به همین منظور استفاده از تکنیک‌های داده‌کاوی، یـادگیری ماشـین و بهره‌گیری از الگوریتم‌های فراابتکاری جهت ارائه مدلی هوشمند برای تشـخیص زودهنگـام ایـن بیمـاری لازم و ضـروری می‌باشد. بر این اساس هدف این پژوهش بررسی جامع بر بیمار‌های کبدی، روش‌های تشخیص و پیش‌بینی این بیماری‌ها توسط تکنیک‌های یادگیری ماشین و الگوریتم‌های فراابتکاری از نظر اهداف، محدودیت ها و قابلیت‌ها در حوزه پزشکی می‌باشد. نتایج گویا این است الگوریتم جنگل تصادفی، شـبکه‌هـای فـازی ـ عصـبی و الگوریتم بردار پشتیبان نسبت به الگوریتم‌هـای فراابتکاری راه-حل‌های تقریبی را سریع‌تر پیدا می‌کنند و همچنین در مقایسه با الگوریتم‌های قطعی معمولا نتایج بهتری را ارائه می-دهند، همچنین از میان مجموعه داد‌های بیمارهای کبدی مجموعه داده ILPD به دلیل دسترسی آسان‌تر و ابزار MATLAB به دلیل سادگی و قابل فهم بودن بیشترین کاربرد را در تشخیص و پیش‌بینی بیماری‌های کبد دارند

مروری بر قابلیت ها، چالش ها و چشم اندازها در سیستم عامل اندروید

مروری بر قابلیت ها، چالش ها و چشم اندازها در سیستم عامل اندروید

صفحه 40-49

https://doi.org/10.22034/apj.2023.708842

فاطمه سعیدی، حسین شیری

چکیده اخیرا، با توجه به افزایش روزافزون استفاده از دستگاههای ارتباطی ‌‌هوشمند، همه روزه شرکتها و افراد بیشتری به سمت تولید ‌‌برنامه های موبایلی حرکت میکنند تا محصولات آنها از کاربری بیشتری برخوردار باشد. سیستم عامل اندروید از فناوری‌های جدید است که در زمان کوتاهی بروزرسانی می‌شود، ارتقا می‌یابد به سرعت امکانات بیش‌تری به آن اضافه می‌شود تا کارایی بیشتری داشته باشد. سیستم عامل اندروید به منزله اولین سیستم عامل جامع و کامل موبایل است که به صورت متن باز منتشر شده است. اگرچه توسعه برنامه های موبایلی مبتنی بر سیستم عامل اندروید علاوه بر مزایای غیر قابل انکار، چالشهایی را نیز به همراه دارد که از انگیزه ها و اهداف انجام این پژوهش بوده است. بنابراین با توجه به محبوبیت و اهمیت ابعاد مختلف این سیستم عامل و با الهام گرفتن از کارهای انجام شده در این زمینه، در این مطالعه سعی کرده ایم تا مروری بر قابلیت ها، کارکردها، نسخه ها، چالش ها، چشم اندازها و راهکارهای رفع این چالش ها در سیستم عامل اندروید داشته باشیم.

بررسی رویکردهای مسیریابی هدفمند در شبکه های حسگر بی سیم

بررسی رویکردهای مسیریابی هدفمند در شبکه های حسگر بی سیم

صفحه 50-59

https://doi.org/10.22034/apj.2023.708843

محمد طاهری، معصومه صادقی

چکیده امروزه شبکه های بی سیم می‌توانند در تعامل با بسیاری از کاربردهای نوین مانند مانیتورینگ ترافیک، بررسی میدان جنگ و مانیتورینگ بر مبنای حسگر و شبکه های توزیعی بکار روند. شبکه های حسگر بی‌سیم یکی از کاربردهای مهم سیستم‌های سایبر فیزیکی به شمار می‌آیند که در آنها با استفاده کردن از تعداد زیادی گره حسگر در یک محیط وسیع جمع‌آوری اطلاعات از محیط پیرامون صورت می پذیرد. یک شبکه بی سیم می تواند اجتماعی از شبکه‌های حسگر با دستگاه‌های محاسباتی و اطلاعاتی باشد. این سیستم‌ها می توانند وضعیت محیط اطراف را به‌صورت هوشمندانه نظارت و پایش نموده و با پاسخی هوشمندانه به رخدادهای محیط اطراف، واکنش نشان ‌دهند. به دلیل محدودیت‌های تکنولوژیکی و تأثیرات زیست‌ محیطی، داده‌های حسگر جمع‌آوری‌شده توسط این سیستم‌ها ذاتاً نویزی بوده و ممکن است هشدارهای بسیاری اشتباه صادر کنند و این بسیار مطلوب است که اطلاعات معنی‌دار از یک مجموعه‌ی بزرگ داده‌های نویز دار غربال شوند. رهگیری اهداف در این سیستم ها مسئله‌ای اﺳﺖ ﻛﻪ تحقیقات بسیاری را ﺑﻪ ﺧﻮد ﻣﺸﻐﻮل ﻛﺮده و در سال‌های اﺧﻴﺮ ﺑﺎ ﻣﺤﻘﻖ ﺷﺪن اﻣﻜﺎن ﺳﺎﺧﺖ شبکه‌های ﺣﺴﮕﺮ بی‌سیم، اﺳﺘﻔﺎده از اﻳﻦ شبکه‌ها در محیط‌های ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﺮای رهگیری هدف‌های ﻣﺘﺤﺮک ﻧﻴﺰ مطرح‌شده اﺳﺖ و یکی از مهم‌ترین موضوعات در این شبکه ها بشمار می‌آید. در این پژوهش به بررسی رویکردهای رهگیری اهداف بر روی شبکه حسگر بی‌سیم پرداخته، مسائل و مشکلات رهگیری را مطرح می‌کنیم، سپس در ادامه به بررسی روش‌های رهگیری رایج در این شبکه ها و ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎی کیفی مرتبط می پردازیم.

به سوی دیدگاه مدیریت جامع شبکه های توزیعی

به سوی دیدگاه مدیریت جامع شبکه های توزیعی

صفحه 60-69

https://doi.org/10.22034/apj.2023.708844

سعید سلیمانی

چکیده امروزه از چارچوب های مدیریت شبکه های توزیعی برای تهیه، بهره برداری، نگهداری و ایمن سازی زیرساخت های شبکه استفاده میشود. اساسا مدیریت صحیح شبکه های توزیعی نیازمند طیف وسیعی از فعالیت ها، روش ها، روال ها و استفاده از ابزارهای اجرایی، عملیاتی و نگهداری از سیستم های کامپیوتری می باشد. زمانی که موضوع حملات امنیتی در کمین شبکه مطرح می‌شود، اهمیت مدیریت جامع و نظارت روی داده هایی که در شبکه رد و بدل می‌شوند دوچندان خواهد بود. برای اینکه مدیران چنین شبکه هائی بتوانند به‌طور منظم روی لاگ‌های سیستم و چارچوب عملیاتی آن نظارت داشته باشد و مشکلات سخت‌افزاری، نرم‌افزاری و حملات امنیتی را شناسایی کند، نیاز به چارچوبی مدون است که مدیریت جامع و نظام مند شبکه را بر عهده بگیرد. چارچوبی که وقایع امنیتی را تجزیه‌وتحلیل کند، لاگ‌های سیستم را جمع‌آوری و دسته‌بندی کرده و در کل مدیریت و نظارت روی شبکه را به‌صورت متمرکز امکان‌پذیر کند. رویکرد مدیریت جامع شبکه های توزیعی مجموعه ای از سخت‌افزارهای ارتباطی و نرم‌افزارهای رابط کاربری و ملحقات را به صورت سامانه‌ای یکپارچه برای کنترل ابزارها و تجهیزات شبکه و نظارت بر عملکردها به خدمت میگیرد. دیدگاه مدیریت جامع شبکه های توزیعی منابع شبکه را به شکلی کارآمد، موثر و سریع در دسترس کاربران قرار میدهد. همچنین بهینه سازی شبکه با استفاده از تجزیه و تحلیل خطا و مدیریت عملکرد تضمین میشود. با استفاده از چارچوب های مدیریت جامع میتوان بهترین ابزارهای مناسب برای مدیریت، نظارت و کنترل شبکه را به کار گرفت تا در صورت نیاز، به چالش های پیش آمده در شبکه پاسخ دهند. در این مقاله قصد داریم درخصوص رویکرد دستیابی به مدیریت جامع شبکه های توزیعی و ابعاد آن تحقیق و بررسی نمائیم.