فصلنامه تخصصی فناوری اطلاعات و ارتباطات
کلیدواژه‌ها = بلاکچین
تعداد مقالات: 8
بررسی جنبه‌های امنیتی فناوری بلاکچین: چالش‌ها و چشم‌اندازها

بررسی جنبه‌های امنیتی فناوری بلاکچین: چالش‌ها و چشم‌اندازها

دوره 6، شماره 2، تابستان 1404، صفحه 49-58

https://doi.org/10.22034/apj.2025.730011

مریم رضایی، علی محمدپور

چکیده فناوری بلاکچین با ویژگی‌های منحصربه‌فردی همچون عدم تمرکز، شفافیت، امنیت و تغییرناپذیری، تحول چشمگیری در زمینه‌های مختلف فناوری ایجاد کرده است . این مقاله با هدف بررسی جامع جنبه‌های امنیتی بلاکچین، چالش‌ها و چشم‌اندازهای پیش‌رو منتشر شده است. ابتدا مفاهیم بنیادی بلاکچین، الگوریتم‌های اجماع مختلف و تکنیک‌های رمزنگاری مورد استفاده در آن تشریح شده است. سپس کاربردهای متنوع بلاکچین در حوزه‌هایی نظیر مالی، اینترنت اشیا، انرژی، سلامت و حریم خصوصی مورد تحلیل قرار گرفته‌اند. بخش مهمی از مقاله به مسائل امنیتی بلاکچین، از جمله حملات شبکه، آسیب‌پذیری‌های کد، حملات قراردادهای هوشمند و حفاظت داده‌ها اختصاص یافته است. در نهایت، اقدامات امنیتی و ابزارهای تحلیل آسیب‌پذیری معرفی شده و روندهای تحقیقاتی برای توسعه سیستم‌های مقیاس‌پذیر و ایمن‌تر ارائه شده است. نتایج نشان می‌دهد که در حالی که بلاکچین ظرفیت‌های بالایی دارد، اما بدون توجه به مسائل امنیتی و چالش‌های موجود، نمی‌تواند به صورت پایدار و گسترده به کار گرفته شود. بنابراین، توجه به این چالش‌ها در کنار بهره‌گیری از فناوری‌های نوین، کلید موفقیت در توسعه آینده بلاکچین خواهد بود. این مقاله می‌تواند به عنوان مرجعی برای پژوهش‌های بعدی در زمینه امنیت بلاکچین و توسعه فناوری‌های مرتبط مورد استفاده قرار گیرد.

ارتقای امنیت و حریم خصوصی در اینترنت اشیاء براساس تکنولوژی از بلاکچین

ارتقای امنیت و حریم خصوصی در اینترنت اشیاء براساس تکنولوژی از بلاکچین

دوره 5، شماره 4، زمستان 1403، صفحه 15-24

https://doi.org/10.22034/apj.2025.723054

رضا غفاری

چکیده اینترنت اشیاء به عنوان یک تکنولوژی هوشمند و موثر، نقش بسیار مهمی را در دنیای فناورمحور امروز ایفا می کند. این تکنولوژی به مجموعه ای از ارتباطات و تعاملات رایانه ای و فناور محور مانند حسگرها، واحدهای پردازش، نرم‌افزار و سخت‌افزار با دیگر دستگاه‌ها و سامانه‌ها اشاره دارد که از طریق اینترنت یا دیگر شبکه‌های ارتباطی متصل و مرتبط باشند.
از سوی دیگر بلاکچین یک دفتر کل غیرمتمرکز و توزیع شده است که تراکنش ها را در بسیاری از رایانه ها ثبت می کند. این ساختار تضمین می‌کند هیچ نهاد واحدی نمی‌تواند به کل زنجیره دسترسی داشته باشد تا بتواند کلاهبرداری کند. هر بلوک در زنجیره حاوی لیستی از تراکنش ها، یک مهر زمانی و یک هش رمزنگاری از بلوک قبلی است، بنابراین هر رکورد ایجاد شده به روشی امن غیرقابل تغییر است. فناوری بلاک‌چین به عنوان یکی از نوآوری‌های بزرگ دنیای دیجیتال، در بسیاری از حوزه‌ها از جمله امنیت سایبری به کار گرفته شده است. امنیت یکی از چالش های بنیادین در حوزه اینترنت اشیاء می­باشد که از طریق بلاکچین قابل ارتقا و بهبود می باشد. هدف این تحقیق تحلیل راهکارهای ارتقای امنیت و حریم خصوصی و بکارگیری آن در ایجاد یک سیستم نظارت بر حفظ حریم خصوصی در اینترنت اشیاء بر اساس تکنولوژی بلاکچین می باشد. در نهایت، بلاک‌چین با ویژگی‌های بی نظیر خود می‌تواند به‌عنوان یک ابزار مهم در تقویت امنیت حوزه اینترنت اشیا در برابر تهدیدات مختلف و کاهش ریسک ها مؤثر واقع شود. استفاده از این فناوری در زمینه‌هایی همچون حفاظت از داده‌ها، جلوگیری از دستکاری اطلاعات، و افزایش امنیت سیستم‌های ابری، می‌تواند به کاهش تهدیدات و ارتقای امنیت دیجیتال کمک کند. اگرچه چالش‌هایی در مسیر پذیرش و پیاده‌سازی بلاک‌چین وجود دارد، اما مزایای آن به‌ویژه در این حوزه بسیار چشمگیر است.

رویکرد توسعه سیستم صرافی غیرمتمرکز براساس تکنولوژی بلاکچین

رویکرد توسعه سیستم صرافی غیرمتمرکز براساس تکنولوژی بلاکچین

دوره 5، شماره 4، زمستان 1403، صفحه 47-54

https://doi.org/10.22034/apj.2025.723058

زهرا قائم مقامی، داوود محمدپور

چکیده امروزه بلاکچین‌ بیشتر به دلیل نقش حیاتی در سیستم‌های ارزهای دیجیتال برای حفظ یک رکورد امن و غیرمتمرکز در تراکنش‌ها شناخته می‌شوند، اما موارد استفاده از آن‌ها به ارزهای دیجیتال محدود نمی‌شود. بلاک چین‌ را می‌توان برای تغییرناپذیر کردن داده‌ها در هر صنعتی مورد استفاده قرار داد. صرافی ارز دیجیتال غیر متمرکز نوع جدیدی از پلتفرم های معاملاتی بازار ارز دیجیتال می­باشد که با حذف تمامی واسطه ها ، امکان معامله بازارهای دیجیتال را فراهم نموده و از تکنولوژِی بلاکچین و قراردادهای هوشمند استفاده می نماید و بسیار ایمن است. به دلیل ضرورت و اهمیت توسعه روزافزون صرافی های غیرمتمرکز دیجیتال برپایه بلاکچین در این مقاله ابتدا به معرفی دستاوردها و مزایای این صرافی ها پرداخته و سپس براساس مطالعه موردی یک سیستم کاربردی پایه برای ایجاد یک صرافی غیرمتمرکز برای خرید و فروش توکن‌ها با استفاده از قراردادهای هوشمند توسعه می یابد. با استفاده از فناوری بلاک‌چین، این سیستم امکان تبادل امن و شفاف توکن‌های VoteCoin را فراهم می‌نماید. رابط کاربری آن با استفاده از React و تعامل با MetaMask به کاربران این امکان را می‌دهد که به راحتی با سیستم ارتباط برقرار کنند و در خرید و فروش توکن‌ها شرکت کنند. این رویکرد بنیانی برای درک کاربردی و ملموس صرافی های غیرمتمرکز دیجیتال و عملکرد آنها فراهم نموده و می‌تواند به عنوان راهنمایی برای توسعه‌دهندگان و کاربران این حوزه باشد.
 

بررسی ابعاد امنیتی بلاک چین با تمرکز بر تراکنش های مالی تجارت الکترونیک

بررسی ابعاد امنیتی بلاک چین با تمرکز بر تراکنش های مالی تجارت الکترونیک

دوره 5، شماره 3، پاییز 1403، صفحه 1-9

علی حمیدپور، مهدی رحیمی

چکیده بلاک چین، فناوری نوینی به شمار می‌رود که هدف از ایجاد آن ذخیره‌سازی و انتقال هر نوع داده به صورت غیرمتمرکز است. در این سیستم نود‌ها وظیفه تایید و ثبت تراکنش‌ها را دارند، هرکدام از این نود‌ها در سراسر دنیا توزیع شده‌ و برای انجام درست وظایف خود، از الگوریتم‌های مختلفی استفاده می‌کنند. در فناوری بلاک چین امنیت داده‌ها از ارزش بسیار بالایی برخوردار است و این فناوری می‌تواند تا حد زیادی اطلاعات خصوصی ما را امن‌تر کرده و از افشای این اطلاعات جلوگیری کند.  امنیت بلاکچین ازطریق سازوکارهای مختلفی ازجمله تکنیک‌های پیشرفته رمزنگاری و مدل‌های ریاضی رفتار و تصمیم‌گیری تضمین می‌شود. فناوری بلاکچین ساختار اساسی اکثر سیستم‌های رمزنگاری و همان چیزی است که از تکرار یا نابودی این نوع ارز دیجیتال و تداخل در چرخه خرید ارز دیجیتال مانع می‌شود. در این مقاله به طور خاص، امنیت بلاکچین درحوزه تجارت الکترونیک مورد بررسی قرار گرفته و حملات سایبری علیه بلاکچین و چالش‌های این حوزه معرفی می‌گردد.

بکارگیری اینترنت اشیاء و بلاکچین در قراردادهای هوشمند

بکارگیری اینترنت اشیاء و بلاکچین در قراردادهای هوشمند

دوره 5، شماره 2، تابستان 1403، صفحه 51-59

عارفه قاسم زاده ده آبادی

چکیده با گسترش دنیای سایبری مسائل به صورت مستقیم و غیر مستقیم وارد این حیطه شده و مورد مطالعه قرار میگیرند؛ اینترنت اشیاء و بلاکچین دو فناوری در حال توسعه هستند که فرصت هایی را برای موضوعات جدیدی از جمله قراردادهای هوشمند ایجاد می کنند. قرارداد هوشمند یک پروتکل کامپیوتری برپایه فناوری بلاکچین است که برای ایجاد یا بهبود قرارداد می باشد. در این قراردادها تراکنش های معتبر به صورت کد برنامه نویسی شده تعریف و به صورت خودکار بدون نیاز به واسطه اعمال می شوند. در این تحقیق ابتدا به معرفی اینترنت اشیاء، بلاکچین و سپس قراردادهای هوشمند ایجاد شده از ترکیب این دو فناوری و مزیت هوشمندسازی قراردادها می پردازیم، روش این تحقیق توصیفی و تجزیه و تحلیل داده ها است. اینترنت اشیاء که در حال گذراندن رشد در صنعت فناوری اطلاعات است؛ فرصت های بی حد و حصری را برای قراردادهای هوشمند فراهم می کند؛ به طوریکه در صورت فقدان سنسور اینترنت اشیاء، این قراردادها دارای پتانسیل محدودی هستند. البته چالش های فنی قراردادهای هوشمند، مجموعه ای از برنامه ها است که خود تأیید شونده، خود اجرا و مقاوم در برابر دستکاری هستند. قرارداد هوشمند با ادغام فناوری بلاک چین قادر به انجام یک کار در زمان واقعی با هزینه کم و ارائه درجه امنیت بیشتر است.  بررسی چند سناریو در زندگی واقعی نشان می دهد؛ چالش های فنی قراردادهای هوشمند در کنار مزیت های استفاده از این قراردادها بسیار اندک است. با شناسایی و تجزیه و تحلیل سنجش عملکرد قراردادهای هوشمند نتایج قابل توجهی برای توسعه این قراردادها به دست می آید.

هوش مصنوعی در قراردادهای هوشمند (مورد مطالعه: زنجیره تامین گاز طبیعی)

هوش مصنوعی در قراردادهای هوشمند (مورد مطالعه: زنجیره تامین گاز طبیعی)

دوره 4، شماره 4، زمستان 1402، صفحه 46-51

رضا محمدی

چکیده سیستمها، رویکردها و فناوری های امروزی که برای مدیریت عملیاتهای زنجیره تامین نفت و گاز به کار می روند، از ارائه شفافیت عملیاتی، قابلیت ردیابی، ممیزی، امنیت و ویژگیهای منشاء داده قابل اعتماد، برخوردار نیستند. همچنین بخش بزرگی از سیستمهای متمرکز موجود، به صورت دستی بوده و به شدت از هم گسیخته می باشند که آنها را به شدت در برابر دستکاری در نقاط مختلف آسیب پذیر می سارند. فناوریهای نوظهوری مانند اینترنت اشیاء، محسبات مبتنی بر مه، رایانش ابری و بلاکچین می توانند نقشی حیاتی در افزایش میزان کارایی عملیاتی صنایع نفت و گاز ایفا کنند. در این مقاله، فرصتها و کاربردهای بالقوه فناوری هوش مصنوعی در مدیریت اکتشاف، تولید، زنجیره تامین و عملیات لجستیک در صنعت گاز طبیعی بررسی می گردد، زیرا می تواند قابلیت ردیابی، تغییرناپذیری، شفافیت و ممیزی را به صورت غیرمتمرکز ارائه می دهد. در این پژوهش موارد استفاده از هوش مصنوعی را در زنجیره های بلوکی غیرمتمرکز مرتبط با قراردادهای هوشمند، سیاستهای تجاری شرکتی و مزایای آن برای مدیریت موثر و ارزیابی ریسک بازار در طول بحران‌های اجتماعی- اقتصادی مطرح می گردد. نتایج بررسی نشان داد که بکارگیری هوش مصنوعی، دقت تصمیم گیری قراردادهای هوشمند صنعت گاز طبیعی را افزایش می دهد. در نتیجه سطح آستانه هزینه ها، انرژی و سایر عملکردهای کنترلی در تهیه، تولید و توزیع را از نظر کیفی، محدود می نماید.

بکارگیری معماری اوراکل در مدیریت ساختارهای داده های حوزه بلاکچین

بکارگیری معماری اوراکل در مدیریت ساختارهای داده های حوزه بلاکچین

دوره 3، شماره 4، زمستان 1401، صفحه 17-25

https://doi.org/10.22034/apj.2023.705652

علی سبحانی

چکیده بلاکچین انقلابی در حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات است که توانست تحولات برجستهای در تکنولوژی و
زندگی روزمره کاربران ایجاد کند و پروسه پرداخت اینترنتی را تحت تاثیر مزایا و کاربردهای خود قرار دهد.
سرمایهگذاری بر روی ارزهای دیجیتال به علت جدا بودن کاربرد آنها از دنیای واقعیت همیشه با خطر و ریسک
فراوانی همراه بوده است. اخیرا این ریسک را قراردادهای هوشمند تا حد زیادی پوشش دادند. اما واقعیت این
است که یک قرارداد هوشمند بدون بهره گیری از سیستم های مدیریت اطلاعات قوی مانند اوراکل غالبا بی
ارزش باشد. برای پذیرش جهانی بلاکچین ها، مکانیزم قابل اتکایی که ارتباط میان قراردادهای هوشمند و دنیای
خارج را تسهیل میکنند، حیاتی است. بدون اوراکلهای بر بستر بلاکچین، قراردادهای هوشمند مجبورند که
تنها به اطلاعات درون شبکه اتکا کنند که به طور قابل توجهی قابلیتهای آنها را محدود میکند. اوراکلهای
غیرمتمرکز، پتانسیل ایجاد مکانیزمهای امنیتی که بسیاری از ریسکهای سیستمی را از اکوسیستم بلاک چین
حذف کنند را دارند. اوراکل های بلاکچینی، از مهمترین عناصر تشکیل دهنده بلوکها هستند که با عملکردی
ایمن، قابل اطمینان و بدون نیاز به اعتماد متقابل، برای ارتقاء اکوسیستم بلاکچین فعالیت میکنند. در این مقاله
بکارگیری معماری اوراکل در مدیریت ساختارهای داده در حوزه بلاکچین را بررسی نمودیم.

بهره گیری از بلاکچین در صنعت ارزهای دیجیتال، مقررات، فرصت ها و چالش ها

بهره گیری از بلاکچین در صنعت ارزهای دیجیتال، مقررات، فرصت ها و چالش ها

دوره 2، شماره 1، بهار 1400، صفحه 38-50

رضا طارمی پور، مهدی مقدم

چکیده بلاکچین، فناوری بنیادینی است که دنیای دیجیتال را تغییر داده است. درواقع فناوری بلاک چین یک دفتر کل دیجیتال است که تراکنش ها را به شیوه ای امن و شفاف ثبت می کند و روشی غیرمتمرکز برای تأیید و حفظ رکوردها ارائه می نماید. در حوزه اقتصاد دیجیتال بلاکچین و ارزهای دیجیتال به طور ذاتی با یکدیگر مرتبط هستند. ارز دیجیتال شکل خاصی از پول دیجیتال است که بر پایه علم رمزنگاری ایجاد شده است. ارز دیجیتال دارای طیف گسترده‌ای از کاربرد‌ها از تراکنش‌های آنلاین، حواله‌ها، برنامه‌های غیرمتمرکز گرفته تا تجارت است. بیشتر ارزهای دیجیتال برای بهره‌مند شدن از ویژگی‌های اساسی مانند غیرمتمرکز بودن، شفافیت و تغییرناپذیر بودن از تکنولوژی بلاک چین استفاده می‌کنند. در واقع، بلاکچین یک تکنولوژی است که بهره گیری موثر از ارزهای دیجیتال مانند بیتکوین، اتریوم و دیگر ارزهای دیجیتال را ممکن می‌کند. هدف این مقاله مطالعه ای علم محور بر پایه تحولات بلاکچین و بررسی بهره گیری از بلاکچین در صنعت ارزهای دیجیتال، مقررات، فرصت ها و چالش های پیش رو می باشد.